Hmong

Anything about Hmong, We post it in this web address

Pom Siab Hmoob Iab Tshaj Yaj Yeeb

Tus Sau: Tsu Yaj
Luam: 2/19/2003 ntawm Neeg Magazine

Ua ib sim kwv tij cas thiaj nyob tsis tau sib hlub. Ua kwv tij ib zaug sib ntsib, sib tham, thiab sib hlub hauv nruab dab ntub txhua txhua hmo. Lub luag hauj lwm koj tuav rawv thaum twg mam tsis muaj tus quab yuam koj ntxiv lawm, nas tij laug? Pos huab niab, dej lwg nrov tsig tsuag. Hav zoo nuj txeeg. Poj niam me nyuam quaj ntsuag qees, tus tshaib plab, tus ua mob rau nruab siab, tus nraug yeeb tshuaj lom, tus dig muag, tu tes, tu taw coob coob sawv plej liab vog. Nyias khooj nyias rau ntawm tej hauv paus ntoo, qab zeb, qab ca thiab tej lub tsev cooj qaib tsev pheeb suab vov nplooj tsawb. "Ua neeg tiam no cas yuav txom nyem ua luaj, thov lub ntuj lub teb pab, thov tsoom fwv America nrog cawm, thiab peb yawg hlob nais npoo Vaj Pov thov tso peb lub neej tsim txom no." Hais quaj kua muag poob dawb vog ib tug txiv neej Hmoob. Pom ib tug hluas, ris rawv phom, tso pluav ib lub moj tej rau saum ib lub pob zeb, muab kiag nws ob sab tes coj los sib npuab, kim caug ntua hauv pem teb quaj kho siab npaum li cas hu ntuj thov cawm peb cov me nyuam Hmoob. Tus duab ntawm tus hluas no khi kiag saum kuv lub ntsiab muag, tam tau yam iab siab tshaj yaj yeeb. Nws ntsia rau saum lub ntuj, cas yog ntuj tiag tiag xwb. Khoov kiag rau hauv pem teb yeej yog av xyaw nplooj lwg pawg lug. Nws cov dej muag sib tw poob tsa hlo lub suab quaj txom nyem dua ntais ib tiam neeg tsis tau pom dua. Daim yeeb yaj kiab tu, zoo nkaus txiav hlo tus phooj no lub siab iab tshaj yaj yeeb tsis rov pom ib zaug. Hnov lub moo tias hmoov tsis muaj, niag Nplog Liab siab phem siab tsis zoo coj nws nce hlo tus ntaiv ntuj. Saum lub ntuj ceeb tsheej thiaj thaj yeeb, cov paj hmab paj ntoo yuav tawg thooj txhij. Thaum tsav ntuj tuaj ziab xim daj, dawb, xiav, thiab liab ntsuab yuav muaj txhua. Kuv hais sib ncaim tsis tau tag rau leej phooj ywg no, suab dab ntxwg nyoog quaj hu laws kom nws maj nrawm nroo dhau nws lub caij lawm. Sib ncaim txij li no, pom leej phooj ywg yoj nws sab tes 2-3 teg. Fab lwm tiam ho sib ntsib dua mog. Nyob zoo nej.
Kuv khiav rau pem toj nram hav, kuv nco ntsoov tias kuv hais lus tsis tau tag rau kuv tij laug. Zaum no, nws mus qhov twg lawm. Kuv los pom, 4-5 tug me nyuam pw nyias ntsaj nyias. Txog siav npaum twg hauv lawv lub siab lub plawv tuaj lawv tuav roj tuav tsuag khov khov. Pom cov kua muag poob quaj seev yees. "Hav zoov nuj xiab li no, yog kheev lam muaj txoj hmoo kuv txoj sia ua tiag nyiaj" seev ib tug me nyuam lub siab. Chim kuv siab heev hwv lawm. Kuv lob zoj yam twg los ua tshuaj yam ntawd yog nplooj hmab lob kiag qhov tshiab yam ntawd yog nplooj ntoos xwb. Cov me nyuam nyias ntsaj huas nyias txoj sia lawm xwb tiag tiag. Kuv thiaj muab kiag kuv ob sab tes los sib npaub kem caug ntua hauv pem teb thov ntuj pab. "Thov koj os lub ntuj, rua koj ob lub qhov muag ntsia cov me nyuam no lawv yuav tuag tiag tiag" kuv thov npaum twg los lub ntuj tsis txawj tham nrog kuv li. Oh! ntshe yog tsis tim lub ntuj nws thiaj tsis tham nrog kuv. Cov nag daj poob saum ntuj los, tsis yog lub ntuj tso, ntshe tsam yog ib co tshuaj iab lom neeg. Kuv lub siab mob iab tshaj yaj yeeb lawm. Kuv qw kom nrov nto ntuj plaws "tim Hmoob leej twg siab tsis zoo, yuav dag tej pej xeem ev nws lub txim tuag rau ib co me nyuam me me tsis paub dab tsi li no" qw nrov npaum li cas thaum kuv rua qhov muag kuv pom hav zoov tsaus ntuj nti. Tseem hnov ib co niag suab hem phim koo kaim quaj puag nram kwj ha tuaj thiab. Kuv hlub nej mog, hais li no tag rau cov me nyuam. Kuv ntsia zoj cas pom ib tug niam poj Hmoob, khawm rawv tus me nyuam pw puag tom kawg nkaus, "me naib, cas koj cov hniav lam cia li poob cuag li no lawm nas, koj niam hlub koj os mog" quaj tus poj Hmoob no, ntsim nws lub siab dua yaj yeeb iab. Xav zoj tias, ab tseem tsis tau tau kaj ntug, cia kuv mus nrhiav kom tau kuv tij laug xwb xwb. Kuv txawm pom ib yig neeg. Pom tus niam hais hais ib co lus, "peb lub neej mas tsuas yog noj tej qos yaj ywm no los cawm txoj sia xwb. Cov me nyuam me me noj tsis taus ces tuag tag lawm, tshuav cov noj taus thiaj tseem ciaj ua neeg li no." Kuv ntsia kiag ntawm nws nrab qaum, pom tus poj Hmoob no muaj ib tug ntxhais. Tus ntxhais no, tab tom tuav rawv nws rab diav thiab hais tau ib dia mov yog cov qos npua pom xim liab nkhawb tsawv. Tus ntxhais no, ntsia nws rab diav thiab diav mov, nws cia li tsis noj li lawm. Nws tuav li ntawm ntev loov. Oh! ntxiv hlub tiag tiag tus ntxhais Hmoob ntawd. Pom nws ob lub qhov muag ntog lam. Nws ib sij ntsais muag ib zaug. Pom nws ua ib lub ntsej muag luag ntxhi tuaj thiab. Ntuj nas tus nkauj Hmoob, kuv xav rau hauv siab li no: "pheej txoj hmoo nyob mog, tsis tsim nyog koj yuav poob thaj chaw thiab ntu kev txom nyem npaum li no." Ntev ntev lawm, ib chim, nws thiaj ua ib siab muab nws diav mov qos npua coj mus tso rau hauv nws lub qhov ncauj. Pom nws zom kom mos thiab zoo nqo coj mus cawm nws lub zog. Nws lub ntsej muag, ob lub qhov muag, thiab nws tus yam ntxwv nco duj dheev hauv kuv lub ntsiab muag.
Ntev npaum no, kuv tseem xav tias kuv tij laug yeej tseem tos kuv. Vim nws tseem mus saib xyuas nws cov me nyuam thiab poj niam lawm xwb. Cia kuv ua siab ntev nrhiav. Kuv mam tsa suab hu kiag seb puas hnov nws teb qhov twg tuaj. Ntuj teb ntuj tag hmo li no, tsam muaj dab teb kuv. Ab! kam liam mas, cia ua ib siab nrhiav ntxiv txhob hu. Nrhiav npaum twg ntsaus ntuj npaum ntawd. Ua huab niab lawm xwb. Tam tseeb yuav kaj ntug tiag, yuav thaum twg thiaj mam rov sib ntsib. Mob kuv siab heev zuj zus. Xam qhov twg los tsis pom nws li lawm. Kuv hnov nws lub suab hais tias, "koj hlub niam thiab txiv nawb mog, kuv hlub koj, kuv nco koj heev, thiab kuv paub hais tias koj tseem nrhiav nrhiav kuv. Nco ntsoov kuv tej lus. Kuv yuav pheej txoj hmoo nyob kom peb tau sib ntsib." Kuv yeej tsis tau hais ab tsi rau nws li. Rov sib ncaim lawm.

Kuv pom siab Hmoob iab tshaj yaj yeeb. Vim hauv lub qab ntuj no, tshuav ib txhia neeg tshaw hwj chim. Dag tej neeg txom txom nyem, ruam ruam qauj, thiab tsis hnov xov xwm ntiaj teb kom nyob thiab tiv txoj kev tuag los ua leej ntawd txoj kev ntshaw. Tiam no Hmoob lub plawv yuav iab npaum yaj yeeb rau nyias tsev neeg, tej kwv tij, thiab tej txheeb ze kom tsis muaj tag.

Terms of Use | Privacy Notice
© 2002, Neeg Magazine P.O.Box 4071 Appleton, WI 54914-4071 (920) 997-9319
All rights reserved. All parts of this service shall not be reproduced in any form without a written consent express to NEEG Magazine, except that an individual may download and/or print of articles for personal use such as reference, non-commercial purpose. Neeg values all writers with deserved knwoledge of their credibility. Thank You.

 

Purpose
The purpose of NEEG Magazine is to foresee and respond to the communities need for information about:

People, Arts, Infomation, and News(PAIN).
Promoting Hmong's Linguistic, Social structure, and Cultural values (Txuj Ci).